รากฟันเทียมคืออะไรและเหมาะกับใครบ้างพร้อมข้อมูลราคา

ฟันหักหรือหลุดไปจนถึงราก หมอฟันแนะนำให้ทำรากฟันเทียม แต่ยังไม่เข้าใจชัดว่ารากฟันเทียมคืออะไร แตกต่างจากฟันปลอมหรือสะพานฟันยังไง เหมาะกับใครบ้าง และราคาแพงแค่ไหน วันนี้มาทำความเข้าใจกันว่ารากฟันเทียมคืออะไร ใครควรทำ มีข้อดีข้อเสียอะไร และต้องเตรียมงบประมาณเท่าไร

รากฟันเทียมคืออะไรและทำงานอย่างไร

รากฟันเทียมหรือ Dental Implant คือแท่งโลหะไทเทเนียมหรือโลหะผสมพิเศษที่มีรูปร่างคล้ายสกรูฝังลงในกระดูกขากรรไกรเพื่อทำหน้าที่แทนรากฟันจริงที่สูญหายไป หลังจากฝังแล้วจะประกอบส่วนยึดเชื่อมหรือ Abutment และฟันเทียมหรือครอบฟันเข้าไป ได้ฟันที่มีความแข็งแรงและใช้งานได้เหมือนฟันจริง ส่วนประกอบหลักมี 3 ส่วนคือส่วนรากฟันเทียมที่ฝังในกระดูก ส่วนยึดเชื่อมที่ติดกับรากและฟันเทียม และส่วนฟันเทียมหรือครอบฟันที่มองเห็นเหนือเหงือก

หลักการทำงานคือไทเทเนียมมีคุณสมบัติพิเศษที่เรียกว่า Osseointegration หมายถึงกระดูกสามารถเกาะติดและรวมตัวกับไทเทเนียมได้ เมื่อฝังรากฟันเทียมลงในกระดูกแล้วรอประมาณ 3-6 เดือน กระดูกจะค่อยๆ เจริญเข้ามาหุ้มและยึดติดกับรากฟันเทียม ทำให้แข็งแรงมั่นคงเหมือนรากฟันจริง จากนั้นจึงประกอบส่วนยึดและฟันเทียมเข้าไป ได้ฟันที่ยืนได้ด้วยตัวเองไม่ต้องพึ่งฟันข้างเคียง

ใครเหมาะกับรากฟันเทียม

คนที่ฟันหลุดหรือสูญเสียไปอย่างน้อย 1 ซี่ ไม่ว่าจะเป็นฟันหน้า ฟันเคี้ยว หรือฟันกราม ถ้าไม่ทำให้เคี้ยวอาหารลำบากและฟันข้างเคียงเอียงเข้ามา รากฟันเทียมเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด คนที่มีสุขภาพโดยรวมดี ไม่มีโรคเรื้อรังที่ควบคุมไม่ได้ เช่น เบาหวานที่น้ำตาลสูงมาก ความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ หรือโรคหัวใจรุนแรง ถ้าควบคุมโรคได้ดีก็สามารถทำรากฟันเทียมได้ คนที่มีกระดูกขากรรไกรเพียงพอ กระดูกต้องมีความหนาและความสูงเพียงพอเพื่อรองรับรากฟันเทียม ถ้ากระดูกบางหรือไม่เพียงพอต้องปลูกกระดูกเพิ่มก่อน

คนที่ไม่ต้องการเจียระไนฟันข้างเคียง สะพานฟันต้องเจียระไนฟันข้างเคียงทั้งสองข้าง ถ้าฟันข้างเคียงยังดีอยู่แต่ต้องเจียระไนจะรู้สึกเสียดาย รากฟันเทียมไม่ต้องเจียระไนฟันใดๆ ยืนได้เอง คนที่ใส่ฟันปลอมถอดได้แล้วไม่สะดวก ฟันปลอมถอดได้ต้องถอดใส่ทุกวัน อาจหลุดหรือเคลื่อนขณะกิน รากฟันเทียมติดตายไม่ต้องถอด สะดวกกว่ามาก คนที่ต้องการฟันที่ทนทานและใช้ได้นาน รากฟันเทียมถ้าดูแลดีใช้ได้หลายสิบปีหรือตลอดชีวิต ไม่ต้องเปลี่ยนบ่อยเหมือนฟันปลอมหรือสะพานฟัน คนที่สูญเสียฟันทั้งปาก สามารถใช้รากฟันเทียมหลายตัวรองรับฟันปลอมติดตายทั้งปาก แข็งแรงกว่าฟันปลอมถอดได้มาก

ใครไม่เหมาะกับรากฟันเทียม

เด็กและวัยรุ่นที่กระดูกยังเจริญเติบโตไม่เสร็จ ควรรอจนกระดูกเจริญเต็มที่ประมาณอายุ 18-20 ปี จึงค่อยทำ ผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ควบคุมไม่ได้ น้ำตาลสูงมากทำให้แผลหายช้าและติดเชื้อง่าย ต้องควบคุมน้ำตาลให้ดีก่อนทำ ผู้ป่วยโรคกระดูกพรุนรุนแรง กระดูกไม่แข็งแรงพอรองรับรากฟันเทียม อาจไม่เกาะติดหรือหลุดได้ง่าย คนที่สูบบุหรี่มาก สารในบุหรี่ทำให้เลือดไหลเวียนไม่ดี แผลหายช้า และลดโอกาสสำเร็จของรากฟันเทียม ถ้าทำต้องเลิกบุหรี่อย่างน้อย 2 สัปดาห์ก่อนและหลังผ่าตัด

คนที่มีโรคเหงือกรุนแรงและไม่รักษา เหงือกอักเสบและกระดูกสูญเสียทำให้รากฟันเทียมไม่แข็งแรง ต้องรักษาเหงือกให้หายก่อน ผู้ป่วยมะเร็งที่กำลังรับเคมีบำบัดหรือรังสีรักษา ภูมิคุ้มกันต่ำและแผลหายช้า ต้องรอจนรักษามะเร็งเสร็จและหายดีแล้วจึงค่อยทำ คนที่กัดฟันหรือบดฟันรุนแรง แรงกดที่มากเกินไปทำให้รากฟันเทียมหรือฟันเทียมแตกหักได้ ต้องใส่ Night Guard ป้องกันขณะนอน คนที่กระดูกบางมากและไม่ยอมปลูกกระดูก ถ้าไม่มีกระดูกเพียงพอและไม่ยอมปลูกเพิ่ม ก็ไม่สามารถทำรากฟันเทียมได้

ขั้นตอนทำรากฟันเทียม

ตรวจและวางแผน ทันตแพทย์ตรวจสุขภาพช่องปาก ถ่ายเอ็กซเรย์และ CT Scan ดูสภาพกระดูก วางแผนว่าจะฝังรากที่ตำแหน่งไหน ขนาดเท่าไร ถ้ามีฟันผุหรือโรคเหงือกต้องรักษาให้หายก่อน ปลูกกระดูกถ้าจำเป็น ถ้ากระดูกบางหรือไม่เพียงพอต้องปลูกกระดูกเพิ่มก่อน ใช้เวลาประมาณ 3-6 เดือนให้กระดูกแข็งตัวก่อนฝังรากฟันเทียม ผ่าตัดฝังรากฟันเทียม ฉีดยาชาเฉพาะที่ ผ่าเหงือกเปิดเผยกระดูก เจาะรูในกระดูกและฝังรากฟันเทียมลงไป เย็บเหงือกปิด ใช้เวลาประมาณ 30-60 นาทีต่อ 1 รากขึ้นอยู่กับความยาก

รอกระดูกเกาะติดกับรากฟันเทียม ระยะเวลาประมาณ 3-6 เดือน ให้กระดูกค่อยๆ เจริญเข้ามาหุ้มและยึดติดกับรากฟันเทียม ช่วงนี้อาจใส่ฟันชั่วคราวเพื่อความสวยงาม ประกอบส่วนยึดและฟันเทียม หลังกระดูกเกาะติดแล้ว ผ่าเหงือกเล็กน้อยเพื่อประกอบส่วนยึดเชื่อมกับรากฟันเทียม รอเหงือกหายประมาณ 1-2 สัปดาห์ แล้วประกอบฟันเทียมหรือครอบฟันเข้าไป ตรวจติดตามผล นัดตรวจหลังทำเสร็จประมาณ 1 สัปดาห์ 1 เดือน 3 เดือน และทุก 6 เดือนเพื่อดูว่าทุกอย่างเป็นไปด้วยดี

ราคารากฟันเทียม

รากฟันเทียม ราคาแตกต่างกันมากตามหลายปัจจัย ราคาเฉลี่ยต่อซี่รวมทุกอย่างอยู่ระหว่าง 40,000-120,000 บาท รากฟันเทียมระดับประหยัดหรือแบรนด์ท้องถิ่นราคาประมาณ 40,000-60,000 บาทต่อซี่ คุณภาพพอใช้เหมาะกับงบจำกัด รากฟันเทียมระดับกลางหรือแบรนด์ยุโรปทั่วไปราคาประมาณ 60,000-90,000 บาทต่อซี่ คุณภาพดีและได้รับการยอมรับ รากฟันเทียมระดับพรีเมียมหรือแบรนด์ชั้นนำจากยุโรปอเมริการาคาประมาณ 90,000-120,000 บาทหรือมากกว่า คุณภาพสูงสุดทนทานที่สุดและมีการรับประกันดี

ราคาดังกล่าวรวมค่าผ่าตัดฝังรากและค่าฟันเทียมแล้ว แต่อาจไม่รวมค่าตรวจเอ็กซเรย์ CT Scan ค่าปลูกกระดูกถ้าจำเป็นอาจเพิ่มอีก 10,000-50,000 บาท ค่าปลูกเหงือกถ้าต้องการอีก 5,000-20,000 บาท และค่ารักษาปัญหาฟันเหงือกก่อนทำถ้ามี ปัจจัยที่ส่งผลต่อราคาคือแบรนด์และคุณภาพของรากฟันเทียม วัสดุที่ใช้ทำฟันเทียมเซรามิกหรือ Zirconia แพงกว่าโลหะผสม ทักษะและประสบการณ์ของทันตแพทย์ สถานที่ทำคลินิกใหญ่ในกรุงเทพแพงกว่าต่างจังหวัด ความซับซ้อนของงานถ้าต้องปลูกกระดูกหรือเหงือกราคาสูงขึ้น และจำนวนซี่ที่ทำหลายซี่พร้อมกันอาจได้ส่วนลด

ข้อดีของรากฟันเทียม

แข็งแรงและใช้งานได้เหมือนฟันจริง เคี้ยวอาหารได้แรงไม่ต้องกลัวหลุดหรือแตกหัก ไม่กระทบฟันข้างเคียง ไม่ต้องเจียระไนฟันดีที่ข้างๆ เหมือนสะพานฟัน ฟันอื่นยังคงสมบูรณ์ ช่วยรักษากระดูกขากรรไกรไม่ให้ลีบ เมื่อสูญเสียฟันกระดูกที่ตำแหน่งนั้นจะค่อยๆ ลีบลง รากฟันเทียมกระตุ้นกระดูกเหมือนรากฟันจริงทำให้กระดูกไม่ลีบ ทนทานและใช้ได้นาน ถ้าดูแลดีใช้ได้หลายสิบปีหรือตลอดชีวิต ไม่ต้องเปลี่ยนบ่อย ดูสวยงามและเป็นธรรมชาติ ฟันเทียมบนรากฟันเทียมดูเหมือนฟันจริงที่สุด ไม่มีโลหะโชว์

สะดวกในการใช้งาน ไม่ต้องถอดใส่ทุกวันเหมือนฟันปลอม แปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันเหมือนฟันจริง ช่วยป้องกันฟันข้างเคียงเอียง เมื่อสูญเสียฟันไปฟันข้างเคียงจะค่อยๆ เอียงเข้ามาทำให้ตำแหน่งฟันเปลี่ยน รากฟันเทียมช่วยรักษาตำแหน่งฟันไม่ให้เปลี่ยน เพิ่มความมั่นใจ มีฟันครบสามารถยิ้มและพูดได้มั่นใจ ไม่ต้องกังวลเรื่องฟันหลุดหรือฟันปลอมหลุด

ข้อเสียและความเสี่ยง

ราคาแพง เป็นค่าใช้จ่ายที่สูงที่สุดในบรรดาทางเลือกทดแทนฟันที่หาย ไม่ใช่ทุกคนจะจ่ายได้ ใช้เวลานาน ตั้งแต่เริ่มต้นจนเสร็จสมบูรณ์ใช้เวลา 6-12 เดือน ต้องอดทนรอ ต้องผ่าตัด มีความเจ็บปวดและบวมหลังผ่าตัดบ้าง แม้จะฉีดยาชาแต่หลังยาหมดอาจเจ็บและบวม 2-3 วัน มีความเสี่ยงจากผ่าตัด แม้น้อยแต่อาจมีภาวะแทรกซ้อนเช่นติดเชื้อ เลือดออกมาก บาดเจ็บเส้นประสาท หรือบาดเจ็บไซนัส ต้องดูแลอย่างดี ถ้าไม่ดูแลความสะอาดช่องปากรากฟันเทียมอาจอักเสบและหลุดได้

ไม่รับประกัน 100% ว่าจะสำเร็จ มีโอกาสประมาณ 5-10% ที่กระดูกไม่เกาะติดกับรากฟันเทียมหรือเกิดการปฏิเสธ ต้องถอดออกและทำใหม่ ไม่เหมาะกับทุกคน คนที่มีโรคประจำตัวบางอย่างหรือกระดูกไม่เพียงพออาจทำไม่ได้หรือต้องเตรียมตัวพิเศษ ต้องไปหาทันตแพทย์เป็นประจำ ต้องตรวจติดตามผลทุก 6 เดือนเพื่อให้แน่ใจว่าทุกอย่างเป็นไปด้วยดี

สรุปประเด็นสำคัญทั้งหมด

รากฟันเทียมคือแท่งไทเทเนียมที่ฝังลงในกระดูกขากรรไกรเพื่อทำหน้าที่แทนรากฟันจริง ประกอบด้วยส่วนรากฟันเทียม ส่วนยึดเชื่อม และส่วนฟันเทียม ทำงานโดยให้กระดูกเกาะติดกับไทเทเนียมจนแข็งแรงมั่นคง เหมาะกับคนที่ฟันหลุด สุขภาพดี กระดูกเพียงพอ ไม่ต้องการเจียระไนฟันข้างเคียง ใส่ฟันปลอมไม่สะดวก ต้องการฟันทนทาน หรือสูญเสียฟันทั้งปาก ไม่เหมาะกับเด็ก ผู้ป่วยเบาหวานควบคุมไม่ได้ กระดูกพรุนรุนแรง สูบบุหรี่มาก โรคเหงือกรุนแรง กำลังรักษามะเร็ง กัดฟันรุนแรง หรือกระดูกบางมากไม่ยอมปลูก ขั้นตอนมีตรวจวางแผน ปลูกกระดูกถ้าจำเป็น ผ่าตัดฝังราก รอกระดูกเกาะติด 3-6 เดือน ประกอบส่วนยึดและฟันเทียม และตรวจติดตามผล ราคาอยู่ระหว่าง 40,000-120,000 บาทต่อซี่ขึ้นอยู่กับแบรนด์ คุณภาพ วัสดุ ทันตแพทย์ สถานที่ ความซับซ้อน และจำนวนซี่ ข้อดีคือแข็งแรง ไม่กระทบฟันอื่น รักษากระดูก ทนทาน สวยงาม สะดวก ป้องกันฟันเอียง และเพิ่มความมั่นใจ ข้อเสียคือราคาแพง ใช้เวลานาน ต้องผ่าตัด มีความเสี่ยง ต้องดูแลดี ไม่รับประกัน 100% ไม่เหมาะทุกคน และต้องตรวจประจำ รากฟันเทียมเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดสำหรับคนที่สูญเสียฟันและต้องการฟันที่ใช้งานได้เหมือนฟันจริง